واقعیت مجازی : رویا با چشمان باز

واقعیت مجازی^۱  یکی از فناوری‌هایی است که ابتدا با هدف سرگرمی ساخته شد اما به تدریج برای موضوعات متنوعی کاربرد پیدا کرد. این فناوری فضاهای ۳۶۰ درجه را شبیه‌سازی می‌کند؛ به گونه‌ای که کاربران احساس می‌کنند در آن فضا حضور فیزیکی دارند. واقعیت مجازی می‌تواند یک روش خلاقانه و مناسب برای بازاریاب‌ها و تبلیغ‌کنندگان باشد تا محصولات خود را به بهترین شکل ممکن معرفی کنند. حتی ممکن است با استفاده از امکانات خاص و جدیدی که واقعیت مجازی ارائه می‌کند، روش‌های سنتی تولید ویدیوهای تبلیغاتی به تدریج منسوخ شوند چرا که این فناوری کمک می‌کند افراد ارتباط نزدیک‌تری با موضوع برقرار کرده و آن را بهتر احساس کنند. فرض کنید یک شرکت خودروسازی بخواهد برای تبلیغ محصول جدید خود، از واقعیت مجازی کمک بگیرد. این شرکت با استفاده از این روش می‌تواند بدون نیاز به حضور فیزیکی خریدار، با تصاویری خلاقانه و ۳۶۰ درجه جزئیات خودرو را از تمامی زاویه‌ها به نمایش بگذارد و حس یک بازدید واقعی را به خریدار القا کند.

واقعیت مجازی یا واقعیت افزوده

گاهی افراد واقعیت مجازی را با واقعیت افزوده^۲ اشتباه می‌گیرند، در حالی که این دو مفاهیمی جداگانه هستند. در ساده‌ترین تعریف می‌توان گفت در واقعیت مجازی شما با استفاده از ابزارهای دیجیتال، در دنیایی قدم می‌زنید که به طور حقیقی وجود ندارد ولی در واقعیت افزوده شما درگیر محیط‌ کاملاً حقیقی هستید با این تفاوت که اجزایی به محیط‌ اضافه شده که واقعی نیست و حالت گرافیکی دارد. بازی پوکمن‌گو یک مثال عینی از واقعیت افزوده است که در آن شما بازی را در محیط‌های واقعی اطراف خود انجام می‌دهید ولی عناصر گرافیکی به آن افزوده ‌شده‌ است. همین موضوع باعث شد تا این بازی در مدتی بسیار کوتاه طرفداران بسیاری پیدا کند چرا که افراد تجربه‌ای متفاوت را پیش روی خود می‌دیدند که پیش ‌از این وجود نداشته است.

خلاقیت با واقعیت مجازی

یکی از ارکان هر شرکت تبلیغاتی داشتن خلاقیت در روش‌های تبلیغات و معرفی محصولات است که این موضوع از طریق واقعیت مجازی به راحتی امکان‌پذیر خواهد بود. اهمیت واقعیت مجازی باعث شده است تا شرکت‌های تبلیغاتی با تشکیل تیم‌هایی حرفه‌ای صرفاً بر روی این موضوع تمرکز کنند و با شناخت کامل پتانسیل‌های این فناوری، روش‌های نوین و خلاقانه‌ای را در پروژه‌های تبلیغاتی خود استفاده کنند. برای اینکه یک ابزار تبلیغاتی بتواند تأثیرگذار باشد، باید این قابلیت را داشته باشد که احساسات افراد را درگیر کرده و آن‌ها را با خود همراه کند. در همین رابطه مارلی کاپلان^۳ ، مدیر  نوآوری شرکت کنتیک^۴ معتقد است که افراد با تماشای صحنه‌های ماجراجویانه و پرهیجان جذب می‌شوند و در واقعیت مجازی بهترین شرایط برای خلق صحنه‌ها فراهم است.

آزادی در حرکت

واقعیت مجازی باعث می‌شود افراد خود تصمیم بگیرند که چه چیزی را ببینند و یا از آن دوری کنند و این کار از طریق چرخاندن سر و یا بدن (که ابزارهای دیجیتال به آن متصل است) امکان‌پذیر می‌شود. ایجاد احساس آزادی در مخاطب موضوع هیجان‌انگیزی است و باعث می‌شود مخاطب بیشتر درگیر موضوع شده و با آن ارتباط برقرار کند؛ این دقیقاً همان چیزی است که شرکت‌های تبلیغاتی در جستجوی آن هستند.

از طرفی لازم است که تولیدکنندگان تبلیغات در تولید محتوای واقعیت مجازی، آزادی و حق انتخاب مخاطب را در نظر بگیرند. برخلاف گذشته، در کلیپ واقعیت مجازی دوربین‌ها تمام جهات و زوایا را پوشش می‌دهند و افراد می‌توانند با آزادی به هر طرف حرکت کنند. تولیدکنندگان تصاویر مربوط به واقعیت مجازی باید تمام جنبه‌هایی که ممکن است مخاطب بخواهد به سمت آن کشش پیدا کند را در نظر بگیرند و برای وضعیت‌های مختلف سناریو تعریف کنند. کارگردان‌های واقعیت مجازی در آینده به احتمال زیاد بیشتر به دنبال این خواهند بود که مخاطب آزادی بیشتری در انتخاب‌هایش داشته باشد .

تهدیدها و فرصت‌ها

در حال حاضر واقعیت مجازی و فناوری‌های مربوط به آن رشد قابل ملاحظه‌ای پیدا کرده‌اند. سخت‌افزارهای این فناوری هر روز ارزان‌تر شده و بیشتر در دسترس قرار ‌می‌گیرد که همین امر به رواج آن کمک شایانی کرده است. با این وجود مگان مک‌کری^۵ مدیر دیجیتاس‌البی^۶ در رابطه با آن سوی سکه‌ی این فناوری معتقد است: «یافتن افرادی که حاضرند وقت بگذارند و ویدیوی واقعیت مجازی را تماشا کنند کار بزرگی است. در واقع پیدا کردن این افراد و متقاعد کردن آن‌ها برای اینکه حاضر شوند فایل را تماشا و تجربه کنند، ممکن است وقت‌گیر باشد». در حال حاضر بازار هدف تجهیزات فناوری واقعیت مجازی، عاشقان بازی‌های کامپیوتری هستند که حاضرند برای احساس بیشتر در بازی هزاران دلار هزینه کنند. البته تلفن‌های هوشمند که به پهنای باند مناسب دسترسی دارند نیز می‌توانند به عنوان ابزاری
ارزان قیمت برای ارائه‌ی واقعیت مجازی عمل کنند. در سال ۲۰۱۶ میزان فروش تجهیزات و سخت افزارهای مربوط به واقعیت مجازی به مرز یک میلیارد دلار رسیده که نسبت به سال پیش از آن افزایش داشته است. باید در نظر گرفت با وجود موانع زیاد در مسیر رشد واقعیت مجازی، این پدیده همواره در حال رشد است که این موضوع برای بازی‌سازان مفید بوده اما برای بازاریابان چالش بزرگی محسوب می‌شود. تصور کنید که شما به عنوان مخاطب یک ویدیوی تبلیغاتی، به هر دلیلی تجربه‌ی خوبی از واقعیت مجازی نداشته‌اید و نسبت به آن قضیه دید چندان مثبتی ندارید بنابراین درگیر کردن و تشویق شما برای وقت گذاشتن روی واقعیت مجازی، کار بسیار دشواری خواهد بود.

واقعیت مجازی و گردشگری

با توجه به امکاناتی که واقعیت مجازی در اختیار افراد قرار می‌دهد، یکی از ابزارهای در دسترس و ارزان قیمت برای استفاده از واقعیت مجازی، تلفن‌ هوشمند است. برخی مراکز گردشگری با استفاده از این موضوع، ویدیوهایی از هتل‌ها و مناطق گردشگری تهیه می‌کنند و بر روی وب‌سایت خود قرار می‌دهند. افراد از این طریق می‌توانند یک تور مسافرتی مجازی را تجربه کنند؛ اتاق‌ها را از هر زاویه‌ای که دوست دارند ببینند؛ در محیط اطراف هتل به گشت‌وگذاری مجازی بپردازند و حتی به زیر آب رفته و در سواحل آن منطقه غواصی کنند. بعد از این تجربه، گردشگر با اطلاعات و آگاهی بیشتری می‌تواند اقدام به خرید بلیط و انتخاب مسیر کند. شرکت هتل‌های هیلتون به شکل موفقی از این موضوع استفاده کرده است و زیبایی‌های مناطق گردشگری را از طریق ویدیوهای ۳۶۰ درجه در اختیار علاقه‌مندانی قرار می‌دهد که تمایل دارند به این مناطق سفر کنند.

موفق‌ترین‌ها

شرکت‌های مختلفی با استفاده از امکانات واقعیت مجازی کمپین‌هایی را راه‌اندازی کرده‌اند که برخی از آن‌ها موفقیت‌ چشمگیری داشته و توسط هزاران نفر دیده‌ شده‌اند. در ادامه با تعدادی از این کمپین‌ها آشنا می‌شویم که توانسته‌اند از این فناوری در جهت معرفی خود و بازاریابی محصولاتشان استفاده کنند.

کوکاکولا^۷

شرکت کوکاکولا  در آستانه‌ی کریسمس سال ۲۰۱۶ میلادی، با ایده‌ای جذاب باعث شد تا افراد همانند بابانوئل سوار بر سورتمه به هر جایی در لهستان سفر کرده و از زاویه دید یک بابانوئل به شهرها و روستای مختلف این کشور سرک بکشند. هزاران نفر از این کارکوکاکولا استقبال کردند و با قرار گرفتن در صف‌های طولانی به دنبال تجربه‌ی پرواز با سورتمه‌ی بابانوئل بودند. کوکاکولا در بخش‌های مختلف از این فایل تصویری با نشان دادن نام خود راهی جدید و تأثیرگذار برای تبلیغاتش یافت و با استفاده از کنجکاوی افراد در رابطه با تجربه‌ی حس  بابانوئل بودن، تأثیری ماندگار ایجاد کرد.

ولوو^۸

میان شرکت‌های بزرگ خودروسازی رقابت زیادی وجود دارد و این شرکت‌ها نیاز دارند تا به روش‌های مختلف تجربه‌ی رانندگی با خودروهایشان را در اختیار افراد قرار دهند. شرکت ولوو به عنوان یک خودروساز معروف اروپایی، در تبلیغات خودروی جدید  شاسی‌بلندش با نام سی‌ایکس ناینتی^۹   دست به نوآوری‌هایی زده است. ولوو با استفاده از واقعیت مجازی به افراد این امکان را داده است تا بتوانند رانندگی با این محصول جدید را تجربه کنند. رانندگی و عبور از مناطق صعب‌العبور تأثیر زیادی در معرفی این شاسی‌بلند جدید داشته است و استقبال صدها هزار نفر را در پی داشته است.

مرل^۱۰ 

شرکت مرل برای معرفی کفش‌های کوهنوردی جدیدش اقدام به ساخت یک فایل تصویری واقعیت مجازی کرده است. افراد برای آزمایش، این کفش‌های جدید کوهنوردی را پوشیده و با گذاشتن هدست مخصوص واقعیت مجازی، قدم در مسیرهایی به ظاهر خطرناک و ماجراجویانه می‌گذارند و از پل‌های معلق و کوه‌ها عبور می‌کنند. برای اینکه افراد تجربه‌ی بهتری داشته باشند در محیط طناب‌ها و مسیرهایی به صورت واقعی طراحی شده است که باعث می‌شود افراد بیشتر تحت تأثیر تصاویر گرافیکی واقعیت مجازی قرار بگیرند. این تجربه در معرفی کفش‌های جدید بسیار موفق عمل کرده و مورد توجه هزاران نفر قرار گرفته است.

سامسونگ^۱۱

شرکت سامسونگ در زمینه‌ی واقعیت مجازی اقدام به معرفی یک عینک مخصوص کرده است. با استفاده از این عینک، مادران و کودکان به دنیای قصه‌ها سفر می‌کنند، آن‌ها عینک سامسونگ را به چشم می‌زنند و به دنیای جذاب و زیبایی از داستان‌های قبل خواب می‌روند. این عینک باعث می‌شود والدین و فرزندانشان تجربه‌ای متفاوت از کنار هم بودن در دنیای رنگ‌ها و قصه‌ها را تجربه کنند. سامسونگ در این پروژه از تصاویر انیمیشنی استفاده کرده است که همراه با داستان‌های جذاب رشد خلاقیت در کودک را افزایش می‌دهد.

۱.Virtual Reality
۲.Augmented Reality
۳.Marley Kaplan
۴.Kinetic
۵.Megan McCurry
۶.DigitasLBi
۷.Coca-Cola
۸.Volvo
۹.CX90
۱۰.Merrell
۱۱.Samsung

منبع:

Steven M. LaValle, VIRTUAL REALITY, Cambridge University Press, 2017
Marley Kaplan, Is Virtual the New Reality? IAB.com (Interactive Advertising Bureau Official Website),September 2016